De Inventaris van het Wereldoorlogerfgoed
Duits pionierspark Einsdijk (Vladslo - WOI) (ID: 394)
Details
Beschrijving
Beschrijving Locatie
Omgeving van de Handzamevaart, daar waar de Einsdijkstraat op de vaart uitkomt, ten NO van Esen en ten Z van Vladslo.
Beschrijving Relict
Gebied aan de oevers van de Handzamevaart, daar waar de Einsdijkstraat, een landweggetje geworden, op de vaart uitkomt. In de onmiddellijke omgeving zijn nog betonrestanten in de grond te zien.
Historische Achtergrond
Nadat de Duitsers de Ijzer in Diksmuide bereikten op 10 november 1914, kwam het bevel dat de oostelijke oever van de rivier ter verdediging in de diepte moest worden uitgebouwd. Deze werken vereisten een voortdurende aanvoer van materiaal zoals beton, kiezel en cement. Bij de Einsdijk, aan het Handzamekanaal, richtten de Duitsers daartoe een pionierspark in.
In een betonfabriek bij de Einsdijk fabriceerden arbeiders van de genie en opgeëiste arbeiders (“simentarbeiders”) versterkte betonblokken (40x40x40cm), voorzien van draagopeningen, die dienden voor de aanleg van betonnen borstweringen. Achter deze betonmuren werden vervolgens betonnen schuilplaatsen gebouwd, opnieuw met materialen die vanaf de Einsdijk aangevoerd werden. Zo kwam de “Kückstellung” aan de oostelijke oever van de Ijzer, ter hoogte van Diksmuide in de periode tussen februari 1915 en maart 1916 tot stand.
Aan de Einsdijk werd een haven ingericht (de “Kückshaven”), waar een afdak boven de motorboten bescherming gaf tijdens het laden van alle soorten bouwmaterialen. Deze boten trokken de vlotten met materialen, die aan de kaaien van de Grote Dijk (Diksmuide) vervolgens werden overgeladen op smalspoorwagentjes (“Berliners”). Omdat deze aanvoerlijn langs de Handzamevaart heel dikwijls onder Belgisch artillerievuur kwam te liggen, herstelde men tevens de sterk beschadigde spoorlijn Zarren-Diksmuide. Deze spoorlijn werd alleen 's nachts gebruikt. Een stoomlocomotief werd zodanig omgebouwd, dat de rook niet uit de schouw kwam, maar afgeleid werd naar achter en naar onder.
Tenslotte was de Einsdijk ook de locatie waar Duitse stoottroepen een opleiding kregen. De eindproef zou eruit bestaan hebben de Ijzer over te steken en een gevangen vijandelijke soldaat naar de eigen stelling mee te brengen.
Veel Duitsers die werkzaam waren aan de Einsdijk, hadden hun rustkwartier op het Roggeveld of het Hooglandeke. Daarom werd een weg aangelegd tussen de Hooiweg en de Einsdijk. Het laatste stuk van die weg bestond uit een 500m lange brug over de vallei van de Handzamevaart, die men de "Herzog Albrecht-Brücke" noemde.
Bronnen
-
Literatuur(1999):
DELANNOO Etienne, "Rond de minoterie", in: "Shrapnel", november 1999, pp. 44-83.
-
Literatuur(1984):
DEMOEN Herman, "Het Diksmuidse van toen". Brugge, Uitgeverij Marc Van de Wiele, 1984.
-
Literatuur(1996):
ERVINCK L., "Het drama van Esen". Koksijde, Uitgeverij De Klaproos, 1996.
Relaties