De Inventaris van het Wereldoorlogerfgoed

Naamsteen Eindoffensief Passendale 28 september 1918 (Passendale - WOI) (ID: 502)

Foto niet beschikbaar

Details

Alternatieve naam
Oorlog WOI
Locatie 's Graventafelstraat
Passendale(Zonnebeke)
West-Vlaanderen
Toponiem
Type Naamstenen
Linie
Bescherming
Datum inventarisatie woensdag 22 oktober 2003
Status (deels)Bewaard

Beschrijving

Beschrijving Locatie

Passchendaele New British Cemetery is gelegen langs de s Graventafelstraat, tegenover de 4e Regiment Karabiniersstraat, op een heuvelflank op ca. 800m ten NW van Passendale. De omgeving bestaat uit heuvelachtig landbouwgebied. Vooraan naast de begraafplaats staat de provinciale naamsteen voor het "Eindoffensief 1918".

Beschrijving Relict

Vrijstaande gedenksteen, bestaande uit een rechthoekige sokkel uit gewapend beton, die vooraan driehoekig uitloopt. Een grote ruitvormige gedenksteen (80 x 80 x 10cm) uit witte natuursteen is schuin tegen de sokkel bevestigd. Bovenaan het gekleurde wapenschild van West-Vlaanderen in geanodiseerd aluminium. Daaronder de tekst “Eindoffensief Passendale 28 september 1918”. De letters zijn diep V-vormig in de steen gekapt en lichtgrijs gepatineerd. Onderaan het officieel monogram van Koning Albert I. H.140 x Br.50 x D.20cm. Uitvoering: J. Vansteenkiste, provinciale Dienst voor Cultuur Brugge (ontwerper gedenksteen) - P.H. Boudens, Brugge (ontwerper en uitvoerder opschriften) - J. Hollevoet (spanbeton sokkel)

Historische Achtergrond

Naar aanleiding van de verjaardag van het overlijden van Koning Albert I en het uitbreken van WOI, richtte de Provincie West-Vlaanderen tussen 1984 en 1988 - in verschillende reeksen - 25 gedenktekens op, “Naamstenen” genoemd. Ze werden vooral in de frontstreek geplaatst op die locaties, waar niets meer aanwezig was dat herinnerde aan bepaalde belangrijke gebeurtenissen/installaties uit WOI. De naamstenen moeten getuigen over de grootse tragedie die zich in de Westhoek heeft afgespeeld en tegelijk het bewustzijn van een mogelijk drama levendig houden. De dieper gelegen boodschap die de Provincie aan jongeren wil meegeven, is die van “Nooit meer oorlog”. Met het monogram van koning Albert, dat in de meeste naamstenen gebeiteld is, wil de Provincie hulde brengen aan een koning, die 4 jaar in moeilijke omstandigheden aan het hoofd van het Belgische leger heeft gestaan. Deze naamsteen maakt deel uit van de 5de reeks naamstenen, onthuld in 1988, die herinneren aan plaatsen en gebeurtenissen die plaatsgrepen tijdens de eerste en beslissende fase van het eindoffensief in het najaar van 1918. Na het mislukte Duitse lenteoffensief, was het de beurt aan de geallieerden voor een poging tot de definitieve uitval. Het bevrijdingsoffensief van Vlaanderen moest op 28 september 1918 starten. Daarvoor werd de 'Legergroep Vlaanderen' gevormd, bestaande uit het Belgische Leger, het 2de Britse Leger, het 2de Franse Cavaleriekorps, 3 Franse Legerkorpsen en 2 Amerikaanse Divisies, onder het nominaal opperbevel van Koning Albert. 9 Belgische Divisies en 1 Franse, onderverdeeld in 3 groepen (Zuid, Centrum en Noord), zouden in 4 fasen een aanval uitvoeren vanaf hun posities tussen Wieltje en de Blankaart. De 4de fase zou niet meer moeten worden uitgevoerd, want op 11 november werd de wapenstilstand getekend. Het objectief van de eerste fase, van 28 september tot 4 oktober, was het veroveren van de Vlaamse heuvelkam. Die werd beschermd door opeenvolgende Duitse stellingen, op zich bestaande uit verschillende linies, uitgebouwd met loopgraven, bunkers en mitrailleursposten. Tijdens de eerste uren in de vroege ochtend kon men overal goed vorderen door het verrassingseffect, ondanks de slechte toestand van het terrein. Daarna kon men maar ongelijk oprukken, want de Duitsers hadden zich kunnen herpakken. Nergens geraakte men door de Flandern-I-Stellung. Toch eindigde de eerste fase met een overwinning voor de geallieerden: de impasse was doorbroken. Passendale was de verantwoordelijkheid van de 'Groepering Zuid'. Die troepen stonden opgesteld tussen Wieltje en Langemark. Ook zij vorderden eerst goed en later minder. Tegen de avond was hun eindobjectief nog niet bereikt. Sommige regimenten hadden wel reeds contact met de 2de linie van de Flandern-II-Stellung, op de kam van de heuvel. Passendale was bereikt, maar de Duitsers bezetten er de dominerende hoogten. De daaropvolgende nacht vielen zij verder aan en op 29 september kon het Belgische 4de Regiment Karabiniers en het 1ste en 2de Regiment Grenadiers van de 12de Divisie het dorp, althans wat er nog overbleef, innemen. De Groepering Zuid trok verder over Moorslede, drong plaatselijk door in de Flandern-II-Stellung en hield Westrozebeke onder schot.

Bronnen

Relaties